Me rastin e përvjetorit te 40-të të Raditeleskopit të Effelsbergut sot u mbajt manifetimi qëndror në mënyrë shumë madheshtore.Me ketë rast morren pjesë shkencëtarë të njohur të Institutit “Max Planck” për Radioastronomi të Bonit që kanë punuar dhe punojnë gjatë kësaj periudhe në ketë observatorium dhe mysafirë të ftuar. Shumë emocinuese ishte fjalimi i themelusit të këtij observatoriumit dhe i cile me ankth shume te madh përejtonte momentet e vurjes në funktion të këtij teleskopi madhështor. Pjesmarrësit e politikës shprehen kranarin e tyre për miriarda Euro që jipen në vit për ketë instument, kur merren parasysh hulumtimet shkencore që kryhen dhe numrin shkencëtarëve nga gjithë bota që merren me këto hulumtime

FAKT: Mesatarisht 10 000 arrinë nummri i atyre që e vizitojnë ketë radioteleskop mbrenda një viti.

Si mund të mendohej një manifestim i tillë që i kushtohet një instumenti vështir i pranueshëm për syrin, i cili i rremben madhestintë e maleve të Effelsberg-ut duke pasur aftësi për ta vrojuar e tërë qiellin në çdo kohë më çfardo kushte atmosferike, mospjesëmarrja e astrofizikantit të madh gjerman Prof. Dr. Harald Lesch. “Ich glaube nicht was du sagst, sondern suche ich sebst nach. Mit diesem Gerät wird den gazen Himmel beobachtet um nach außerirdischen Wesen zu suchen”- theksonte postjerash prof. Lesch.

Nuk mund ta pëshkruaj pranin time, parasegjithash si shqiptar, që u gjenda i pranishëm në ketë manifstim. Po sot kisha kalur orë të tëra në mbrendësi të këtij teleskopi dhe isha informuar në mënyrë shumë detale mbi aparauren elelektronike, mënyrën e funksionimit dhe historikun e këtij teleskopi.

Radio-Observatoriumi i Effelsbergut është shpallur në vitin 2008 nga iniciativa gjithëgjermane “Gjermania vend i ideve” si vend i veçantë. Kjo sikur u bë shkas që unë për një ditë të tërë me 6 shtator 2008 të qëndroj në Observatorium pranë Radioteleskopit të Effesbergut. Pos përcjelljës së katër kumtesave shkencore kisha një rast të veçntë ta përjetoj shkencën e astronomisë në mënyrë të shumëfishtë. Në dhomën drejtuese të teleskopit, ku përballë të ditarës qëndronte ky gjigant madhështor, përjetoja drejtëpërdrejtë matjet e pulsarëve. Një pulsar lind me rastin e një shpërthimi të Supernovës, një shpërthim tepër i fuqishëm, gjatë të cilit edhe merr fund “jeta” e një ylli. Pas një shpërthimi të tillë mbetët një i ashtiquajturi yll i neutronëve me një dëndësi shumë të madhe, nga polet e tija magnatike dërgot radiorrezatim i fortë, si pasoj e rrotullimit vetiak të yllit, i cili radiorrezatim arrin deri në sipërfaqën e tokës dhe regjistrohen nga radioteleskopi. Punëtorët shkencor të këtij observatoriumit informonin mbi tekniken më moderne më të cilin është pajisur radioteleskopi. “Kështu falë pajisjëve VLBI (Very Long Baseline Interferometry) arrihet të hulumtohet numri i madh i molekulave në zonat ku krijohen yjët “, shpjegonte Prof. Karl Menten drejtor i Institutit për Radioastronomi “Max Planck” të Bonit.

Në orët e vona të pastitës na u dha mundësia për të gjithë vizitorët, që në grupe të gjendemi në “mbrend- ësi të zemrës” së radiotelesopit . Tani kishim mundësi që ta përjetonim drejtëpërdrejtë madhë- shtin funsionale të tij. Të gjetur në lartësi mbi 12 m nga sipërfajq e Tokës, të rrethuar në të gjitha anët nga aparaturat e çelikta e mbi kokë bënte lëvizje rrotuluese refraktori 100 m, i cili nga rrezatimi që pran- onte nga thellësitë e pakufishme të univesit lëshonte signale të mahni-tshëm dhe ndiheshem sikur edhe vetë ne ishim tretur në gjithësi.